Halverwege juli piekte de gasprijs op bijna €64/MWh, het hoogste niveau sinds begin 2023, aangejaagd door hernieuwde gevechten tussen de VS en Iran. Hoop op een vredesakkoord bracht daarna enige daling, maar de prijs staat nog altijd 70% boven vorig jaar. De Europese gasopslag zit op het laagste seizoensniveau in bijna twee decennia, en ook op de stroommarkt is de pijn voelbaar: de groothandelsprijs ligt ruim drie keer hoger dan een jaar geleden.
Midden in de maand juli piekte de TTF-gasprijs op bijna €64/MWh. Het hoogste niveau sinds begin 2023. De oorzaak was een combinatie die de markt al maanden in zijn greep houdt: aanhoudende gevechten tussen de VS en Iran, verstoorde LNG-aanvoer via de Perzische Golf en een Europese hittegolf die de stroomvraag opstuwde. Ten opzichte van begin juli lagen de prijzen op het hoogtepunt ruim 45% hoger.
Sindsdien is de druk wat afgenomen. Diplomatieke signalen over hervatting van de onderhandelingen tussen de VS en Iran deden de prijs terugvallen richting €55-58/MWh. Trump kondigde aan een geplande aanval op Iran af te blazen na toezeggingen dat er gewerkt wordt aan een deal. Qatar meldde dat de bemiddeling een gevorderd stadium heeft bereikt en dat er al een conceptvoorstel ligt. Voorzichtig optimisme, maar de markt houdt een slag om de arm. Een explosie nabij een tanker voor de kust van Oman en aanhoudende berichten over regionale spanningen geven aan dat de situatie fragiel blijft.
Positief nieuws is dat Qatar voor het eerst in meer dan drie weken een LNG-tanker door de Straat van Hormuz stuurde. De markt noteerde het. Aanvullend hielp ook een stabiele aanvoer van Noors pijpleidinggas. Wel lag de import van LNG in juli 40 procent lager ten opzichte van vorig jaar.
Ondanks enige prijsdaling blijft de onderliggende situatie zorgwekkend. De Europese gasopslag staat momenteel op circa 57 procent, in Nederland op 37 procent. Het laagste seizoensniveau sinds 2009. De Europese Commissie houdt vast aan een doelstelling van 80 procent voor de winter, maar Europees grootste gasleverancier Equinor waarschuwde al dat dit doel buiten bereik dreigt te raken. Een te lage vullingsgraad aan het begin van het stookseizoen maakt Europa kwetsbaar voor prijspieken bij de eerste koude periode.
Ondertussen zijn de Europese prijzen ondanks de recente daling nog altijd zo'n 70 procent hoger dan op dit moment vorig jaar.
Amerikaanse LNG-producenten konden in juli niet profiteren van de hoge prijzen. Onderhoud aan exportterminals, waaronder de derde grootste faciliteit van het land, hield de exportvolumes vrijwel vlak op zo'n 10,5 miljoen ton. Meer produceren en exporteren is lastig. De meeste installaties draaiden het afgelopen jaar al boven hun nominale capaciteit.
Europa bleef wel de grootste afnemer van Amerikaans LNG, goed voor bijna de helft van alle exporten in juli. Aziatische kopers namen iets meer dan een kwart af, terwijl Latijns-Amerika opvallend groeide.
De gasmarkt bevindt zich in een spagaat. Diplomatieke vooruitgang drukt de prijs, maar lage voorraden en hoge zomervraag houden een bodem onder de markt. Elke tegenslag in de onderhandelingen vertaalt zich onmiddellijk in een prijssprong. Zolang de opslagsituatie niet aanzienlijk verbetert en de Straat van Hormuz niet structureel open is, blijft de markt gevoelig voor nieuws.
De groothandelsprijs voor elektriciteit ligt momenteel ruim drie keer hoger dan een jaar geleden: ongeveer €140 per MWh, tegenover circa €40 per MWh vorig jaar.
De oorzaak ligt vooral buiten Nederland. Door de aanhoudende droogte produceren waterkrachtcentrales minder elektriciteit en ondervinden ook kerncentrales hinder, omdat er minder koelwater beschikbaar is. Vooral in Frankrijk, normaal een belangrijke exporteur van elektriciteit, valt daardoor een deel van de productie weg. Dat vergroot de vraag naar stroom uit andere landen en drijft de prijzen in heel Europa op.
Nederland merkt die krapte via de internationale elektriciteitsmarkt. Gascentrales draaien vaker om het tekort op te vangen en met de huidige hoge gasprijzen vertaalt zich dat direct in duurdere elektriciteit.
Overdag zorgt de hoge productie uit zonnepanelen regelmatig voor lage of zelfs negatieve spotprijzen. Zodra de zon ondergaat, neemt de vraag naar regelbaar vermogen weer toe en lopen de prijzen snel op. De verschillen tussen dag en avond zijn daardoor groot.
Opvallend is dat Nederlandse kolencentrales de afgelopen maand weer een grotere bijdrage leverden aan de stroomproductie. Tegelijkertijd exporteerde Nederland veel elektriciteit, vooral naar België. De binnenlandse vraag veranderde nauwelijks; de hoge prijzen zijn vooral het gevolg van een beperkt aanbod in de Europese markt.
De vooruitzichten veranderen voorlopig weinig. Zolang de droogte aanhoudt en de gasprijzen hoog blijven, zal ook de elektriciteitsmarkt onder opwaartse druk staan.
De prijs voor CO₂-emissierechten is de afgelopen weken geleidelijk gedaald en schommelt nu rond de €81 per ton.
De rust hangt samen met het voorstel van de Europese Commissie voor de herziening van het emissiehandelssysteem (EU ETS). Nu de hoofdlijnen bekend zijn, is een belangrijk deel van de onzekerheid uit de markt verdwenen. De aandacht verschuift nu naar de politieke besluitvorming, waardoor grote prijsbewegingen voorlopig niet voor de hand liggen.
De komende twee weken staan in het teken van veel zon en weinig wind. Temperaturen blijven tussen de 22 en 31 graden en het aantal zonuren is royaal, met op sommige dagen flinke uitschieters.
Voor zonne-opwek zijn dit ideale omstandigheden. Overdag drukt dat de spotprijzen omlaag, mogelijk opnieuw richting nul. Maar wind is de grote afwezige. Met snelheden van 5 tot 10 km/u wekken turbines weinig op. Turbines hebben doorgaans minimaal 10-15 km/u wind nodig om zinvol te produceren, en pas boven de 25 km/u komen ze goed op gang.
Zodra de zon ondergaat, valt daarmee ook het goedkope alternatief weg. Gascentrales nemen het over en met de huidige gasprijs betekent dat waarschijnlijk hoge avondprijzen voor stroom.
Uitzondering: 9, 17 en 18 augustus is bewolking en regen voorspeld. Dan valt ook de opwek van zonne-energie weg en is de kans op een hoger prijsniveau gedurende de hele dag groter.
De ontwikkelingen op de dagmarkten voor gas en elektriciteit nemen we mee in deze MarktUpdate Energie. De bijbehorende tarieven heten dynamische energietarieven en deze ingekochte energie wordt de volgende dag geleverd.
Dynamische energietarieven, ook wel de spotprijzen, komen tot stand op de dagmarkten 'EPEX' (stroom) en de LEBA (gas). De tarieven bewegen mee met de marktprijzen; dit in tegenstelling tot vaste tarieven die vast staan gedurende de contractperiode of variabele tarieven die maandelijks kunnen veranderen.
De prijs voor gas kan dagelijks veranderen, en van elektriciteit zelfs ieder uur. De uiteindelijke energiekosten zijn dus afhankelijk van de marktprijzen op het moment van verbruik. Zo kunnen de prijzen dalen bij veel wind of zon, en stijgen wanneer de opwek tegenvalt. Heb je als bedrijf bovendien inzicht in het verbruik, dan kunnen verbruikspatronen aangepast worden op de prijsontwikkelingen om te profiteren van gunstige tarieven.
De spotmarkt voor gas, de LEBA, heet ook wel de TTF Day Ahead.
Leveranciers van dynamische contracten berekenen de inkoopprijzen van stroom en gas direct door, zodat klanten altijd de actuele marktprijs betalen. Dit betekent dat zij elektriciteit kopen tegen de op dat moment geldende uurprijs en gas tegen de dagprijs. Bovenop de dynamische marktprijs komt nog een inkoopvergoeding en vaste leveringskosten per maand, die per leverancier kunnen verschillen.
Kalenderjaar 2027 & 2028
Lichtblauw is 2027. Donkerblauw is 2028
Kalenderjaar 2029 & 2030
Lichtblauw is 2029. Donkerblauw is 2030
Kalenderjaar 2027 & 2028
Lichtblauw is 2027. Donkerblauw is 2028
Kalenderjaar 2029 en 2030
Lichtblauw is 2029. Donkerblauw is 2030
Gas- TTF Spot
Elektriciteit - Spot Base
Kolenprijs
Kalenderjaar 2027 - 2028
Lichtblauw is 2027. Donkerblauw is 2028
Emissierechten (CO2)
Kalenderjaar 2027
Olieprijs
Kalenderjaar 2026 - 2027
Lichtblauw is 2026. Donkerblauw is 2027
Vergelijk online de 7 grootzakelijke energieleveranciers en bekijk direct & vrijblijvend uw Offertes-op-Maat
Minder.nl hecht veel waarde aan uw privacy. Lees onze privacyverklaring.
Disclaimer
Dit marktrapport is een uitgave van Minder.nl. De gegevens en informatie zijn bedoeld om een beeld te schetsen van de energiemarkt en geeft het verloop van de energieprijzen in het verleden weer. De inhoud dient niet als advies te worden beschouwd en Minder.nl doet geen voorspellingen over de ontwikkelingen van de energieprijzen in de toekomst.
Alle informatie is met de grootst mogelijke zorg samengesteld, desondanks kan de informatie onjuistheden bevatten. Lezers van dit rapport kunnen geen rechten ontlenen of aanspraak maken op de juistheid en volledigheid van de inhoud.
