Minder.nl Marktupdate

De belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen 2 weken

De gasprijs bereikte deze week opnieuw een hoogtepunt terwijl de Europese gasopslagen op een historisch dieptepunt zijn en Qatar nog steeds geen LNG-volumes levert zoals gewoonlijk.

Gas

Gasprijs opnieuw recordhoogte bereikt

De Europese gasprijs bereikte maandag opnieuw een zeer hoog niveau. De TTF-prijs steeg tot boven €96/MWh. Het novembercontract is in oktober inmiddels bijna 20 procent duurder geworden dan eerder deze maand. Daarmee stijgt de gasprijs voor de vierde week op rij. Begin deze week daalde de prijs licht door hoop op diplomatiek overleg, maar de markt blijft gespannen. Drie ontwikkelingen spelen daarbij een belangrijke rol. 1. Midden-Oosten: nog geen doorbraak

De LNG-export vanuit de Perzische Golf ligt nog altijd ongeveer 80% lager dan een jaar geleden. Berichten over mogelijke nieuwe Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran zorgden afgelopen week voor extra onzekerheid.

Saudi-Arabië, Turkije en Pakistan spraken zaterdag met Iraanse functionarissen. Teheran noemde die gesprekken ‘zeer goed’, maar ondertussen gaan de aanvallen op schepen in de Straat van Hormuz door. Een snelle oplossing lijkt daarom niet in zicht.

Ook Qatar heeft nog altijd grote problemen met zijn LNG-leveringen. QatarEnergy verlengde de overmachtsverklaring voor leveringen aan het Italiaanse Edison tot eind december. Daardoor vervallen nog eens drie ladingen.

Opvallend: tegelijkertijd sloot Frankrijk een overeenkomst voor 2 TWh Qatarees LNG per maand deze winter.

Om aan bestaande verplichtingen te voldoen, koopt Qatar inmiddels Amerikaans LNG op de spotmarkt. Daarnaast werkt het land aan nieuwe langlopende contracten met Amerikaanse leveranciers. 2. Gasvoorraden op laagste niveau sinds 2009

De Europese gasopslagen zijn voor 74,6% gevuld. Dat is het laagste niveau voor deze tijd van het jaar sinds het begin van de metingen in 2009. Duitsland blijft met iets meer dan 61% duidelijk achter.

In sommige Europese landen nemen de voorraden inmiddels al af. Nu voor de komende dagen lagere temperaturen worden verwacht, zal de vraag naar gas waarschijnlijk verder stijgen. 3. Storingen beperken Noorse aanvoer

Ook vanuit Noorwegen komt minder gas naar Europa. Naast gepland onderhoud, dat tot eind oktober doorloopt, zijn er onverwachte storingen bij gasvelden en verwerkingsinstallaties. Daardoor vallen de pijpleidingleveringen juist op een kwetsbaar moment lager uit.

Het weer biedt enige verlichting

De weersverwachting voor deze week is het voornaamste lichtpunt. In Noordwest-Europa wordt zachter, natter en winderiger weer verwacht. Meer windenergie kan de inzet van gascentrales beperken. Daardoor is minder gas nodig voor de elektriciteitsproductie, wat de prijs enigszins kan drukken. De onderliggende tekorten verdwijnen daarmee echter niet.

Tegelijkertijd neemt ook de Aziatische vraag naar LNG toe. De import ligt daar op het hoogste niveau in drie maanden en de spotprijs voor Noord-Azië is flink gestegen. Zelfs China koopt ondanks de hoge prijzen meer LNG. Europa en Azië concurreren daardoor opnieuw om de beperkt beschikbare ladingen.

Elektriciteit, spotmarkt en meer

Stroomprijzen bewegen mee met gas

De stroomprijs steeg afgelopen week mee met de gasprijs. Gascentrales blijven namelijk nodig op momenten dat zon en wind onvoldoende elektriciteit leveren.

Zondag 25 oktober liet zien wat er onder gunstige omstandigheden mogelijk is. Windenergie voorzag toen in maar liefst 78 procent van de Nederlandse elektriciteitsvraag. Dat kwam door een combinatie van een laag stroomverbruik in het weekend, voldoende wind en genoeg ruimte om overtollige elektriciteit te exporteren.

Op diezelfde dag stonden de spotprijzen gedurende 49 kwartieren op nul of daaronder. De rest van de week liet het omgekeerde beeld zien. Door weinig wind moesten meer kolencentrales draaien, wat de stroomprijs ondersteunde. De afgelopen dagen is weer een lichte daling zichtbaar.

Ook vanuit België kwam nieuws. ENGIE heeft de kerncentrales Doel IV en Tihange III, die oorspronkelijk zouden sluiten, in een half jaar volledig gereviseerd en opnieuw opgestart. Daardoor hoeft Nederland minder elektriciteit naar België te exporteren. Dat helpt de druk op het Nederlandse elektriciteitsnet te verlichten.

Weinig wind en zon verwacht

Vandaag en morgen waait het nog redelijk. Daarna volgt naar verwachting een vrijwel windstille periode van donderdag 29 oktober tot en met zaterdag 1 november. Zowel windparken op land als op zee leveren dan weinig elektriciteit.

Vanaf begin volgende week lijkt de wind weer aan te trekken. Vooral dinsdag 3 en woensdag 4 november zien er gunstiger uit voor windenergie.

De komende dagen blijven bovendien koel en bewolkt. De temperatuur ligt tussen 5 en 14 graden. Van donderdag tot en met maandag worden maximaal drie zonuren per dag verwacht; zondag blijft de zon mogelijk helemaal weg. Met windsnelheden van 8 tot 14 km/u blijft ook de windproductie beperkt.

Aardgas moet de komende dagen waarschijnlijk een groot deel van het tekort aan wind- en zonne-energie opvangen. Overdag kan zonne-energie de inzet van gascentrales tijdelijk beperken, maar in de avond en nacht neemt gas het grotendeels over. Met de huidige hoge gasprijs leidt dat waarschijnlijk tot aanhoudend hoge elektriciteitsprijzen in de avonduren.

CO₂-emissierechten

De Europese Raad en het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt over de marktstabiliteitsreserve. Deze reserve is bedoeld om grote overschotten of tekorten aan CO₂-emissierechten te voorkomen en zo voor een stabielere CO₂-prijs te zorgen. De markt blijkt niet heel gevoelig te zijn voor het akkoord. Handelaren letten momenteel meer op de economische vooruitzichten en de ontwikkelingen op de energie¬markten.